20 Mayıs 2026 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyareti sonrasında gözler, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin lideri Xi Jinping’in gerçekleştireceği görüşmeye çevrildi. Ancak, uluslararası diplomasi analizlerinde dikkat çeken sadece iki liderin verdikleri mesajlar değil, aynı zamanda Çin’in her iki lider için uyguladığı farklı protokol uygulamaları da oldu. Karşılama törenlerinden askeri gösterilere, kullanılan diplomatik sembollerden imzalanan anlaşmaların içeriklerine kadar birçok detay, Pekin’in Washington ve Moskova ile olan ilişkilerinde stratejik farklılıklar taşıdığı yorumlarına yol açtı.
Çin devlet medyası, görüşmelerin Çarşamba günü başladığını duyurdu. Xi Jinping, Putin’i Pekin’deki Büyük Halk Salonu önünde karşılarken, iki liderin el sıkıştığı ve askeri bandonun milli marşları çaldığı görüntüler Rus medyasında yayımlandı. Putin, görüşmelerin başında Rusya ve Çin arasındaki iş birliğinin “güçlü ve olumlu bir şekilde ilerlediğini” vurguladı. “Olumsuz dış koşullara rağmen ekonomik ve stratejik iş birliğimiz güçlü bir ivme göstermeye devam ediyor,” şeklinde konuştu. Xi Jinping ise iki ülke arasındaki ilişkiyi “sarsılmaz” olarak nitelendirerek, zorluklar karşısında siyasi güvenin güçlendiğini belirtti.
Orta Doğu’daki savaş konusuna da değinen Xi, çatışmaların yeniden başlamasının “doğru olmayacağını” ifade ederek, kapsamlı bir ateşkes çağrısında bulundu. Xinhua ajansına göre, “Kapsamlı bir ateşkes acilen gereklidir. Çatışmaların yeniden başlaması daha da sakıncalıdır ve müzakerelerin sürdürülmesi son derece önemlidir,” dedi.
El Cezire muhabiri Katrina Yu, Putin’in ziyaretinin Trump’ın önceki seyahatinden oldukça farklı bir atmosferde geçtiğine dikkat çekti. Yu, Putin’in Pekin’deki varlığının, Çin-Rus dostluğunun 25. yılını kutlamak amacıyla yapıldığını belirtti. Bu ziyaretin, mevcut iş birliğini derinleştirmeye odaklandığına vurgu yaptı. Ayrıca, iki liderin Orta Doğu ve Ukrayna’daki gelişmeleri tartışması ve Xi’nin Trump ile yapılan son görüşmelerde konuşulan konuları Putin’e aktarması bekleniyor.
Putin’e Pekin ziyaretinde birçok Rus iş insanı ve üst düzey hükümet yetkilisi eşlik ediyor. Kremlin, iki liderin ekonomi, turizm, eğitim ve enerji gibi alanlarda yaklaşık 40 farklı anlaşmaya imza atacağını duyurdu. Gazeteye göre, Putin açısından görüşmelerin en önemli konularından biri enerji güvenliği olacak. Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’ya yapılan doğalgaz satışlarının büyük ölçüde durması, Rusya’nın ciddi gelir kaybı yaşamasına neden oldu. Bu bağlamda Moskova, savaşın beşinci yılında Çin pazarına daha fazla bağımlı hale gelmiş durumda.
İki liderin Pekin ziyaretleri arasındaki 5 ana protokol farkı ise şu şekilde özetlenebilir:
1. **Karşılama İsimleri Farklıydı**: Donald Trump’ı Pekin’e inişinde Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng karşılarken, Vladimir Putin’i Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi karşıladı. İlk bakışta Han Zheng’in yetkisi daha yüksek görünse de, Wang Yi’nin dış politika ve stratejik koordinasyon açısından daha etkili bir figür olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
